شعار سال 2026 سازمان جهانی بهداشت با عنوان «Together for health. Stand with science» اگرچه در ظاهر ساده است، اما از نظر سیاستگذاری سلامت یک پیام چندلایه دارد و در واقع بازتابدهنده چند تنش و جهتگیری مهم در حکمرانی سلامت جهانی است.
الف) بازگشت به «علم» بهعنوان محور مشروعیت سیاست سلامت
عبارت Stand with science یک پیام صرفاً علمی نیست؛ یک موضعگیری سیاسی-نهادی است؛ در سالهای اخیر، نظام سلامت جهانی با چالشهایی مواجه بوده:
بنابراین WHO در این شعار عملاً میگوید: «مشروعیت سیاست سلامت باید دوباره به داده، شواهد و علم بازگردد، نه روایتهای سیاسی یا شبکههای اجتماعی». این یک بازتعریف از رابطه بین علم–سیاست–جامعه است.
ب) استفاده از واژه«Together» به معنای حکمرانی شبکهای و فراتر از دولتهاست. واژه Together یک مفهوم کلیدی در سیاست سلامت مدرن است: دیگر دولتها بهتنهایی قادر به مدیریت ریسکهای سلامت نیستند و سلامت یک «کالای شبکهای جهانی» شده است. بحرانها (مثل پاندمیها) مرز نمیشناسند؛ در این چارچوب، Together یعنی:
به زبان ساده،«سلامت دیگر پروژه ملی نیست؛ یک پروژه شبکهای جهانی است.»
ج) پاسخ به بحران اعتماد پس از COVID-19
این شعار بهطور غیرمستقیم یک «پاسخ ترمیمی» به دوران کرونا است؛ پس از COVID-19، اعتماد به توصیههای علمی در برخی کشورها کاهش یافت و شکاف بین علم و افکار عمومی افزایش پیدا کرد و قطبیسازی سیاسی وارد حوزه سلامت شد؛ بنابراین شعار جدید تلاش میکند دوباره «علم» را بهعنوان مرجع مشترک بازسازی کند و «همکاری» را جایگزین «تفرقه اطلاعاتی» نماید.
د) پیام پنهان: حکمرانی دادهمحور سلامت (Data-driven Health Governance)
در لایه سیاستی عمیقتر، این شعار با روندهای زیر همراستا است:
یعنی WHO به سمت این مدل حرکت میکند:
تصمیمگیری سلامت = داده + مدل + شواهد + هماهنگی جهانی
پس «Stand with science» فقط علم کلاسیک نیست؛ شامل اپیدمیولوژی مدرن، مدلهای پیشبینی و تحلیل کلاندادههای سلامت
ه) تعادل میان «علم» و «اعتماد اجتماعی»
یک نکته مهم سیاستی این است که علم بهتنهایی کافی نیست و شعار implicitly میپذیرد که علم اگر در جامعه پذیرفته نشود، اثرگذاری ندارد و ارتباط علم و مردم باید بازسازی شود؛ بنابراین Together به معنای ارتباط علم با جامعه، ترجمه علم به زبان سیاست عمومی و مشارکت مردم در تصمیمات سلامت است.
و) ارتباط با نظم جدید سلامت جهانی (Global Health Order)
این شعار را میتوان در چارچوب بزرگتر دید: پس از COVID-19 و همراه با بازطراحی نظم سلامت جهانی ، تمرکز بر آمادگی پاندمیها، عدالت در سلامت، دسترسی برابر به فناوری سلامت و تقویت نقش WHO در هماهنگی جهانی باید باشد.